Eksper Raporu Tamamlanmadan Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvurulabilir mi?

Eksper Raporu Tamamlanmadan Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvurulabilir mi?

Maddi zararlı Trafik kazası sonrasında araç tamir edilmiş olsa dahi mağduriyet tam olarak giderilmemiş olabilir. Zarara uğrayan hasar farkı veya değer kaybı bedeline ilişkin zararının giderilmesi amacıyla karşı tarafın Karayolları Zorunlu Trafik Sigortasına (Trafik Sigortasına) başvuruda bulunarak zararının giderilmesini talep edebilir. Sigorta şirketinin talebi cevapsız bırakması halinde hakkını Mahkeme yoluyla veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yaparak talep edebilir.

Sigortacıya başvuru ve ödeme süreleri

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi, zorunlu trafik sigortası kapsamında dava veya tahkim yoluna başvurulmadan önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmasını öngörür. Sigortacının başvuruyu en geç 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamaması veya cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık bulunması hâlinde dava açılabilir ya da tahkime başvurulabilir.

Kasko bakımından ise 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin on üçüncü fıkrası dikkate alınır. Talebin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmesi yahut sigortacının başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemesi, Komisyona başvuru yönünden önem taşır. Kasko uyuşmazlıklarında sigortacının tahkim sistemine üyeliği de ayrıca kontrol edilmelidir. seddk.gov.tr

Trafik Sigortası Genel Şartları B.2.1’deki sekiz iş günlük süre ise gerekli belgelerin sigortacıya iletilmesine bağlı tazminat ödeme süresidir. Ödeme süresiyle tahkime başvuru için öngörülen süre aynı değildir. Bu ayrım, rapor beklenirken başvuru hakkının hangi koşullarda doğduğunu belirlemek açısından gereklidir. tsb.org.tr

Eksper raporu her durumda zorunlu belge midir?

Trafik Sigortası Genel Şartları’nın Ek-6’sında araç hasarı ve değer kaybı başvurularında sunulacak belgeler düzenlenir. Kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, varsa fotoğraf ve görüntüler, banka hesap bilgileri ile ilgili diğer bilgiler bu kapsamda değerlendirilir. Eksper raporu bakımından ise “ekspertiz yapıldıysa” koşulu bulunmaktadır. tsb.org.tr

Mağdur olan araç sahibi, hasar farkını veya değer kaybını değerlendirmek için ihtiyaç duyduğu eksper raporuna eksperin raporu tamamlamamış olması veya ilgili sistemlere yüklememesi sebebiyle eksper raporuna ulaşamayabiliyor. Raporun ve zararının giderilmesi taleplerinin Sigortacıya yöneltilmesi ve taleplerinin cevapsız kalması, tazminat hakkının kullanılmasını güçleştirir. Sorun, yalnızca bir belgeye erişememek değildir; raporun yokluğunun tahkim başvurusuna engel olarak ileri sürülebilmesidir.

Bu nedenle “eksper raporu olmadan tahkime başvurulamaz” şeklindeki genel bir kabul isabetli değildir. Raporun henüz tamamlanmaması, tamamlandığı hâlde paylaşılmaması ve sigortacının elindeki raporun yeniden istenmesi ayrı ayrı incelenmelidir. Başvuru koşulları, gecikmenin sebebi ve ilgili düzenlemelerin kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.

Başvuru evrakları arasında yer alan eksper raporu belgesi, her zarar görenin başvurudan önce mutlaka hazırlanmış olan eksper raporuna ulaşmak zorunda olduğu şeklinde yorumlanmamalıdır. Bununla birlikte hasar başvurusunun ardından ekspertiz yapılmışsa mevcut raporun başvuru dosyasındaki önemi göz ardı edilemez. Asıl mesele hak sahibinin eksper raporuna erişip erişememesidir.

Zarar görenin Kasko poliçesi olmaması veya Kasko poliçesi olsa dahi zarara uğratanın Trafik Sigortasından zararının giderilmesi istemesi durumunda ekspertiz süreçlerinin takibi zarar verenin Sigortacısı tarafından yürütülmektedir. Sigortacının kendi dosyasında bulunan eksper raporunun zarar görenden tekrar istenmesi, başvurunun amacı bakımından tartışmalıdır.

Sigortacının sahip olduğu bilgiye ulaşmasını sağlamak için aynı belgenin yeniden sunulmasını şart koşmak, somut olayda dürüstlük kuralıyla bağdaşmayabilir. Ancak bu değerlendirme, bütün eksik belgelerin önemsiz olduğu anlamına gelmez.

2026/02 sayılı sirküler neyi düzenliyor?

SEDDK’nin 5 Ağustos 2026 tarihli, 1862 sayılı Kurul kararına dayanan 2026/02 sayılı sirküleri, trafik ve kasko sigortalarında ekspertiz süreci tamamlanmamış maddi zararları ele alır. Düzenleme, raporu bulunmayan bütün başvuruları kapsayan koşulsuz bir engel getirmemektedir.

Sirkülerdeki sonucun uygulanabilmesi için eksperin ilgili mevzuattaki süre içerisinde atanmış olması, raporun sigortacıya yüklenemeyecek etkenler nedeniyle tamamlanamaması ve bu hususların Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemleri üzerinden belgelenmesi gerekir. Bu şartlar gerçekleştiğinde talebin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığı ya da cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık bulunduğu kabul edilmez. seddk.gov.tr

Dolayısıyla sigortacının yalnızca “eksper raporu bekleniyor” açıklaması yeterli görülmemelidir. Gecikmenin nedeni, atama tarihi ve sigortacıya yüklenemeyecek etkenin ne olduğu somut kayıtlarla ortaya konulmalıdır. Aksi yorum, istisnai düzenlemeyi belirsiz süreli bir bekleme yükümlülüğüne dönüştürebilir. Burada gecikmenin sebebinin eksper olması durumunda Sigorta Şirketinin sorumluluğunu yerine getirmesine engel bir durum olup olmadığı da tartışmalı bir konudur.

Cevapsızlık hâli ayrıca değerlendirilmelidir

Sirkülerin lafzı, talebin olumsuz sonuçlanması veya verilen cevabın talebi karşılamaması üzerinden uyuşmazlığın oluşmasını ele almaktadır. Kanunlarda ayrıca düzenlenen süresinde yazılı cevap verilmemesi hâlinin bununla ilişkisi ayrı bir yorum sorunudur.

Kanaatimizce, sirkülerin kanuni cevapsızlık koşulunu kendiliğinden ortadan kaldırdığı kabul edilmemelidir. Kanunun tanıdığı başvuru imkânının idari açıklamayla daraltılması, normlar hiyerarşisi bakımından tartışmaya açıktır. Bununla birlikte her dosyada, başvurunun içeriği ve sigortacının gerçekten cevap verip vermediği incelenmelidir.

Bu görüş, sirkülerin iptal edildiği veya bütün raporsuz başvuruların kabul edileceği anlamına gelmez. Başvurunun usul koşullarıyla tazminatın esasına ilişkin ispat sorunu birbirinden ayrılmalıdır. Tahkime başvuru imkânının bulunması, talep edilen tutarın kendiliğinden ispatlandığını göstermez.

Eksper raporunun tamamlanması için süre var mı?

2026/7 sayılı Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliğinin Uygulanmasına İlişkin Genelge’nin 9. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, dosyanın tamamlanıp rapor düzenlenebilecek duruma geldiği tarihten itibaren trafik sigortasında üç iş günü, diğer motorlu araç sigortalarında beş iş günü içerisinde rapor tamamlanır. Kasko ikinci grupta değerlendirilir. seddk.gov.tr

Sürenin başlangıcı eksperin atandığı tarih değildir. Dosyanın rapor düzenlenebilir hâle geldiği tarih belirleyicidir. Bu nedenle eksik olduğu ileri sürülen bilgi veya belgenin ne olduğu, kimden beklendiği ve neden gerekli bulunduğu açıklanmalıdır. Bu belgelerin temin edilecek kişi veya kuruluşlardan talep edilip edilmediği de sorgulanmalıdır.

Aracın onarılması, teslim edilmesi ve servise ödeme yapılması, nihai raporun tamamlandığını tek başına kesin olarak kanıtlamaz. Ancak bu olgular, raporun neden sonuçlandırılamadığının sorgulanmasını gerektirir. Zira bu olgular işlemlerin fiilen tamamlanmış olması demektir. Onarım faturası, teslim belgesi, ödeme kayıtları ve yazışmalar, gecikmenin değerlendirilmesinde kullanılabilecek delillerdir.

Tamamlanan raporun paylaşılmaması farklıdır

Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’nin 11. maddesi, güvenli elektronik imzayla hazırlanan raporların gerekli kimlik doğrulaması veya hak sahipliğinin ispatı şartıyla ilgili tarafların erişimine eş zamanlı açılmasını öngörür. Yönetmeliğin 12. maddesi de süreçle ilgili bilgilerin taraflara gecikmeksizin iletilmesini düzenler. resmigazete.gov.tr

Bu çerçevede tamamlanmış raporun hak sahibine verilmemesi, raporun henüz hazırlanamamasıyla aynı hukuki durum değildir. Sorgulama ekranında belge görünmemesi de raporun hiç bulunmadığını kesin olarak göstermez. Sistem kaydıyla sigortacının dosyasındaki belgelerin birlikte incelenmesi gerekir.

Kanaatimizce, raporun paylaşılmamasından doğan erişim sorununun zarar görene yüklenmesi ve bunun tahkim yolunu ertelemek için kullanılması, hak arama özgürlüğü yönünden ciddi bir tartışma yaratır. Belgeye erişimi sağlayacak tarafın bu erişimi sağlamadan eksiklik ileri sürmesi ayrıca tartışma konusudur.

Değer kaybında güncel düzenlemenin etkisi

1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Trafik Sigortası Genel Şartları değişikliği uyarınca araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Araç hasarı için eksper atanmışsa aynı eksperin değer kaybı tespitine de raporunda yer vermesi öngörülür.

Düzenlemeye göre hesaplanan değer kaybı, nihai eksper raporunun sigortacıya ulaştığı tarihi takip eden iş günü içerisinde hak sahibine bildirilmelidir. Böylece raporun tamamlanması ve paylaşılması, değer kaybının öğrenilmesi bakımından da önem kazanır. Somut dosyada değişikliğin uygulanabilirliği, ilgili tarihler ve yürürlük hükümleri dikkate alınarak belirlenmelidir. iousaieo.org.tr

Başvuru dosyası nasıl hazırlanmalı?

Hak sahibi, sigortacıya sunduğu belgeleri ve bunların teslim tarihini kanıtlayan kayıtları saklamalıdır. Eksper raporu ayrıca yazılı olarak istenmeli; rapor tamamlanmamışsa gecikmenin gerekçesi ve dosyanın mevcut durumu sorulmalıdır. Sigortacının cevabı veya cevapsızlığı, rapor talepleri ve erişim sorunu başvuru dosyasında açıkça gösterilmelidir.

Tahkim talebinde, raporun bulunmamasının neden başvurucuya yüklenemeyeceği açıklanmalı; mevcut hasar dosyası ve raporun sigortacıdan getirtilmesi istenmelidir. Tazminat hesabına ilişkin teknik inceleme ihtiyacı da ayrıca belirtilmelidir. Böylece belge eksikliği iddiasıyla zararın miktarına ilişkin uyuşmazlık birbirine karıştırılmadan değerlendirilebilir.

Sonuç

Eksper raporunun bulunmaması, tek başına tahkim başvurusunun önünü kapatan genel bir kural olarak görülemez. Ön başvuru, süreler, raporun durumu ve gecikmenin nedeni birlikte incelenmelidir. 2026/02 sayılı sirkülerdeki koşulların somut kayıtlarla gösterilmesi gerekir. Tamamlanan raporun paylaşılmaması veya sigortacının kendi elindeki belgeyi yeniden istemesi nedeniyle hak arama yolunun ertelenmesi ise hukuken tartışmalıdır.